Ascenseurs / 13 maart 2026
/

Ontdek de evolutie van de liftindustrie door de eeuwen heen, van de eerste beschavingen tot nu!

De liftindustrie is een van de meest interessante sectoren, maar momenteel ook een van de meest miskende. Hoewel liften oorspronkelijk de basisoplossing waren voor het heffen van lasten in het tijdperk van de eerste generatie beschavingen, zijn ze vandaag de dag uitgegroeid tot een complex besturingssysteem dat het verticale passagiersverkeer optimaliseert, zoals de revolutionaire ION-lift aantoont.

Vandaag is ons doel u meer te leren over de fascinerende geschiedenis van de lift. Volgens sommige auteurs begon de industrie van het verticaal personenvervoer in de jaren 1850. Het is echter moeilijk om het ontstaan van deze industrie te begrijpen zonder eerst de evolutie van de lasthefsystemen te begrijpen.

Sinds de eerste beschavingen is de mens blijven zoeken naar manieren om dagelijkse taken te vereenvoudigen, zoals het transporteren en heffen van lasten. Wellicht wist u het al, maar er bestaan historische documenten die het gebruik van de eerste goederenliften bewijzen tijdens de oudheid, zoals hefbomen, katrollen, rollen en hellingen.

Afbeelding van een moderne katrol
Moderne katrol

De eerste liftsystemen

Oorspronkelijk werden hefsystemen gebruikt in de bouw en voor de drinkwater- en landbouwvoorziening. Hoe verbazingwekkend het ook mag zijn, deze systemen waren al uitgerust met contragewichten, een belangrijk onderdeel van de moderne elektrische liften.

Daarna heeft de Grieks-Romeinse techniek een belangrijke bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van de technologie. Deze maakte immers de ontwikkeling mogelijk van de takel of de samengestelde katrol, primitieve tandwielen, en introduceerde de eerste zuigerpomp (een cilinder met een daaraan bevestigde zuiger), die de basis vormden voor hydraulische liften

In welke periode werd de eerste lift voor personenvervoer uitgevonden?

In de Grieks-Romeinse tijd werden de eerste personenliften gebouwd. In de Domus Aurea (64 v.Chr.), het paleis van de Romeinse keizer Nero, bevonden zich de eerste liften bestemd voor het verkeer van personen. Volgens documenten met een gedetailleerde beschrijving hiervan, beschikte deze over een ophangsysteem met hennepkabels, houten rails, menselijke tractie, een veiligheidsvoorziening tegen vrije val en een automatisch positioneringssysteem aangegeven door kleurmarkeringen op de kabels.

Het Colosseum had in die tijd al liften om gladiatoren en dieren naar de arena te vervoeren. Deze voorzieningen zijn vergelijkbaar met de voorzieningen die in moderne liften worden gebruikt, zoals geleiders, dempings- en positioneringssystemen. Maar na de val van het Romeinse Rijk werden deze innovatieve hefsystemen verlaten en vergeten.

Wanneer verscheen onze moderne lift in de industrie?

Pas in de moderne tijd werd er aanzienlijke vooruitgang geboekt op dit gebied, met bijvoorbeeld de komst van de techniek uit de renaissance die hefmachines zoals kranen perfectioneerde, waardoor de bouw van hogere gebouwen mogelijk werd. Tegelijkertijd werd het pompsysteem aanzienlijk verbeterd, waardoor toegang tot ondergrondse zones mogelijk werd.

De toename van de bouwcapaciteit en de noodzaak om steeds grotere hoogtes te bereiken, vergrootten in deze periode ook de belangstelling voor hefsystemen, in het bijzonder voor het goederenvervoer. Sindsdien zijn we ze op tal van gebieden gaan gebruiken. Takels werden niet alleen gebruikt voor het transport van bouwmaterialen, maar ook voor de scheepvaart, de handel, de industrie en zelfs de mijnbouw.

Ondanks de industriële revolutie en de optimalisatie van de ophangelementen, bleef dierlijke of menselijke tractie echter beperkt in hoogte en last. De uitvinding van de stoommachine bood een alternatief voor dit tekort, aangezien het gebruik ervan als tractiesysteem het heffen van lasten gemakkelijker maakte. Helaas bleef de bouw van liften die geschikt waren voor personenvervoer onmogelijk zolang er een risico op een vrije val bestond in het geval van een breuk van de tractiekabel.

Wie is de uitvinder van de moderne lift zoals we die in de huidige industrie kennen?

In de jaren 1850 ontwierp Elisha Otis de eerste lift in de industrie met een automatische veiligheidsvoorziening om een ramp te voorkomen bij een breuk van de ophanging. Het betrof een kooi met een pal en een inkeping in de wand van de schacht die in werking trad bij een breuk van de ophangkabel. Het belangrijkste veiligheidsprobleem werd zo opgelost dankzij het door Otis ontworpen systeem.

Voor historici markeert deze uitvinding de geboorte van liften voor personenvervoer en het begin van de bouw van hogere gebouwen, aangezien architecten in deze periode liftsystemen in commerciële woongebouwen begonnen te evalueren.

Met de ontwikkeling van de industrie werden de liftcomponenten voortdurend geoptimaliseerd. Er werden speciale stoommachines voor liften ontwikkeld en hydraulische tractie deed zijn intrede. Naarmate de tractie verbeterde, werd het gebruik van staalkabels populair (tot dan toe was hennep het meest gebruikte touw en was de tractie meestal handmatig).

De personenliftindustrie vanaf de 20e eeuw.

Afbeelding van een vrouw die de lift gaat nemen.

De verbeteringen in de woningbouw in de 20e eeuw vereisten liften met een hoger draagvermogen en hogere snelheden. Met de komst van elektrische tractie werd hydraulische tractie minder gebruikelijk. Hydraulische tractie is stiller en nauwkeuriger dan elektrische aandrijving, maar vereist een zwaardere, duurdere en minder milieuvriendelijke installatie. Met deze nieuwe tractie werd een schakelaar in de cabine ontwikkeld om de beweging in beide richtingen te regelen en te stoppen, wat voorheen door kabels werd geregeld. Veiligheidsvoorzieningen zoals deurvergrendelingssystemen om de liften te activeren en licht- en geluidssignalen om de aankomst op de verdiepingen te melden, werden geleidelijk geïntroduceerd.

De groeiende behoefte aan hogesnelheidsliften en de ontwikkeling van elektronische apparatuur hebben geleid tot verticale transporttechnologie en de ontwikkeling van verkeersleidingssystemen. Dit markeerde het begin van de geplande werking. De vooruitgang in besturingssystemen deed de werking evolueren van relais (of bedrade logica) naar een eenvoudige logica beheerd door microprocessors.

Technologie en duurzaamheid: de liftindustrie van vandaag.

Twee medewerkers van FAIN aan het werk in de fabriek om ongetwijfeld nieuwe producten te ontwikkelen.

De laatste grote innovatie in de mechanica van vandaag werd in 1996 geïntroduceerd door het Finse bedrijf Kone. Het is een machine die geen specifieke ruimte vereist, een lift zonder machinekamer (“machine room less”). Dit systeem vergemakkelijkt de integratie van de lift in het gebouw en biedt de klant de mogelijkheid om over extra ruimte in het gebouw te beschikken.

Vandaag de dag profiteert de industrie nog steeds van deze technologie. De laatste vorderingen worden zowel gemaakt op het gebied van de mechanica (gericht op het bereiken van hogere snelheden voor een soepeler gebruik en een betere nauwkeurigheid op de verdieping, het verbeteren van de veiligheid en het optimaliseren van de ruimte) als op het gebied van de elektronica (vermindering van het aantal commando’s, kortere responstijd, optimalisatie van het verkeer).

Bovendien heeft de belangstelling voor een groenere productie geleid tot een constant streven naar optimaal gebruik van materialen en middelen en de productie van duurzame en energiezuinige liften. In dit opzicht is het vermeldenswaard dat de ION-lift van FAIN Liften een revolutie teweeg heeft gebracht in de liftsector. Deze installatie heeft geen machinekamer en biedt ongeëvenaard comfort, betrouwbaarheid en energiebesparing.

De lift van de toekomst door FAIN Liften: De ION-lift (nu beschikbaar)

Scherm van een ION-lift

De ION-lift (ook beschikbaar in Green- en Solar-versie) maximaliseert de optimalisatie van alle gebruikte materialen, minimaliseert het gebruik van water, chemicaliën en andere verontreinigende stoffen, en alle componenten zijn recyclebaar.

In 2021 behaalde onze ION-lift de “Cradle to Cradle”-certificering (C2C): een label uitgereikt door het Cradle to Cradle Products Innovation Institute aan bedrijven die zich inzetten voor de circulaire economie, voor duurzame productie en gebruik, en voor het hergebruik van hun materialen.

Ten slotte is de grootte van de motor van de ION-lift aanzienlijk verkleind, wat leidt tot een lager energieverbruik. Bovendien heeft de miniaturisering van alle mechanische elementen geresulteerd in een 35% grotere cabine en dus meer ruimte voor de passagiers. Wat wilt u nog meer?